لطفاْ در مورد موضوعات و مطلب ها نظرات خود را بدهید .                

با تشکر از شما دوست گرامی . نظر یادت نره ..                                

فیزیولوژی رفتارهای تولیدمثلی در ماهی

ماهیان دارای الگو های رفتار تولیدمثلی جالبی هستند که با اکولوژی آنها ارتباط متقابلی دارد.در واقع آزاد کردن گامتها توسط ماهی ها نیازبه همزمانی رفتاریابلوغ گامتهاهم دریک جنس وهم دربین جنس ها دارد.کنترل این رفتار تولیدمثلی پیچیده بوده وهم هورمونهای درونی وهم عوامل خارجی مثل فرومونها ،فتوپریود ،دما ومحل تخمریزی نیز دراین امرمشارکت دارند.

مقدمه:

ماهیان دارای الگو های رفتار تولیدمثلی جالبی هستند که با اکولوژی آنها ارتباط متقابلی دارد.در واقع آزاد کردن گامتها توسط ماهی ها نیازبه همزمانی رفتاریابلوغ گامتهاهم دریک جنس وهم دربین جنس ها دارد.کنترل این رفتار تولیدمثلی پیچیده بوده وهم هورمونهای درونی وهم عوامل خارجی مثل فرومونها ،فتوپریود ،دما ومحل تخمریزی نیز دراین امرمشارکت دارند.

● انواع رفتارها ی تولید مثلی:
▪ ماهیانی که از تخمها محافظت نمی کنند:
۱- تخم ریزهای بستروسیع:
دراین گروه رفتار معاشقه یا ایجاد ساختارهای تولیدمثلی دیده نمی شودوبه صورت گروهی اقدام به تخم ریزی وسیع می کنند.
۲- مولدین پنهان ساز:
تخمهای خودرا پنهان کرده ولی از آنها مراقبت نمی کنند. مانند ماهی آزاد و قزل آلاکه به کمک دم خود سوراخی حفر وتخم ها رادر آن پنهان می کنند. ویاماهی بیتر لینگ که تخم هارا در داخل آبشش صدف یونیونید قرار می دهد.

● رفتارتولیدمثلی
ـ رفتار جنسی:
واکنش های رفتاری بین جنس ها که منتهی به اتصال گامتها می شود.
ـ رفتار قبل از تخمریزی:
شامل پاسخهای غیرجنسی مثل آماده سازی ودفاع از آشیانه یا قلمروطلبی وپاسخهای جنسی مثل معاشقه وجذب وتحریک جفت
ـ رفتار والدینی:
مراقبت بعد از تخمریزی یا بعد از جفت گیری از تخمها یا juvenils
● هورمونهای موثر در کنترل رفتار قبل از تخم ریزی درماهی نر:
ـ گنادوتروپین:
Hypophysectomy موجب از دست رفتن کامل رفتار جنسی ،دفاع ازقلمرو ورفتارتهاجمی گردید این امر اشاره دارد که هورمونهای هیپوفیزی تاثیر مستقیمی روی رفتار جنسی دارند.
ـ آندروژن ها:
تیمار ماهی با آندروژن های تزریقی ثابت کرد که هورمونهای گنادی به طورطبیعی دربقای رفتار تولیدمثلی بکارمی روند.
ـ تسوسترون:تحریک رنگ آمیزی وقلمروطلبی در ماهی نر
ـ متیل تسوسترون:تحریک رنگ آمیزی وساخت آشیانه
ـ پرولاکتین:
تحریک ترشح موکوس را که در ساخت آشیانه بکار می رود .
▪ کنترل هورمونی رفتار تخم ریزی در نر:
ـ هورمونهای گنادی:
بقای طولانی مدت رفتار تولیدمثلی مانند آماده سازی آشیانه ومعاشقه
ـ هورمونهای هیپوفیزی عصبی:
▪ کنترل کوتاه مدت تخم ریزی در برخی گونه ها
چند نمونه از این هورمونها:
ایزوتوکسین،اکسی توسین،ایزوتوسین ،وازوتوسین آرژنین
▪ کنترل هورمونی رفتار والدینی در نر:
ـ شماری از تحقیقات پیشنهاد می کند که هورمون شبه پرولاکتین در تنظیم رفتار والدینی در ماهی بکار می رود.
ـ پرولاکتین همچنین افزایش تعدادسلولهای ترشح کننده موکوس اپیدرمی را تحریک می کند که این موکوس در ماهی دیسکوس به عنوان غذای مکمل برای juvenils می باشد.
ـ Paralactin که یک پرولاکتین از منشا ماهیان استخوانی می باشد باعث تحریک ترشح موکوس در symphysodon گردید.
.

دانلود :

     [DOC]    ماهی سفید جواهر دریای خزر

منبع :
www.caspianenvironment.org/autoindex/index.php?dir=newsite/DocCenter/Books/Kutum_Jewel_of_the_Caspian_Sea/...doc

  پرورش ماهی در قفس : برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه کنید :

دانلود :   File Format: Microsoft Powerpoint

 [PPT]   بيوتكنيك تكثيروپرورش ماهيان دريايي جنوب ايران

منبع:
اولين پايلوت پرورش ماهي درقفس(ظرفيت 180 تن)در سال 85 با دوگونه شانك وصبيتي در قشم آغاز به كار نمود; اكنون توليد ماهيان دريايي در سطح جهان2/5ميليون تن مي ...
www.itvhe.ac.ir/_DouranPortal/documents/fisheries/biotechnic.ppt

تاریخچه صید در حوزه ایرانی دریای خزر

صید و بهره برداری از ماهیان دریای خزر از زمانهای بسیار دور توسط حاشیه نشینان این دریا و عمدتاً توسط روسها انجام گرفته است. پس از تسلط اعراب بر ایران تا قرن چهارم هجری از وضعیت صید و صیادی در حوزه ایرانی دریای خزر اطلاعات موثقی دردست نیست و اولین اطلاع را ابولقاسم بن حوقل از مردم بغداد در سال 340 هجری قمری در کتاب صورت الارض ابن حوقل داده است. وی در این کتاب با ترسیم نقشه دریای خزر و ترسیم حدود گیلان (دیلم) و طبرستان می نویسد که مردم این دیار پیوسته با تکلمی تند بوده و غذای ایشان عمدتاً برنج ، ماهی و سیر است.

با ظهور حکومت آل بویه ماهیگیر از گیلان و گسترش قلمرو آنان تا عراق عجم (اراک) از سال 324 تا 447 هجری قمری صید و صیادی درحوزه ایرانی دریای خزر رونق خوبی داشته است.

در زمان حکومت صفویان در ایران از روسیه به ایران از طریق رودخانه ولگا ، بحر خزر و مرداب انزلی انواع خز و چرم خام، چیت، پارچه کتانی، آهن، مس، مصنوعات فلزی و شیشه ای، کاغذ تحریر و اسحله وارد شده و از ایران ماهی خاویاری، سوف و ماهی سفید به روسیه ارسال   می گردید.

پس از شکست فتحعلی خان قاجار در سال 1241 از سپاه روس تزاری و بستن عهدنامه ننگین ترکمنچای و جداشدن شهرهای نخجوان، شیروان و باکو از ایران، امتیاز صید در دریای خزر نیز به دولت تزاری واگذار گردید. برابر یادداشتهای خوچکوکنسول دولت تزاری در سال 1219 هجری خورشیدی صیادان روس در گیلان 101112 عدد ماهی خاویاری و 271800 کیلوگرم خاویار صید نموده و از بابت آن 3972 تومان به حاکم وقت پرداخت نمودند.

در زمان محمد شاه قاجار و بر اساس نیاز مالی، دولت میرزاآقاسی در اثر فشار دولت روسیه تزاری امتیاز صید و بهره برداری از دریای خزر را به حاج ابراهیم دریابیگی که تبع روسیه بود با حق امتیاز صید ماهیان خاویاری و استخوانی به ازای سالیانه 14000 تومان، واگذار کرد. از مبلغ 14000 تومان حق اجاره سالیانه فقط 4000 تومان مربوط به رودخانه سفیدرود بود که این مقدار نشان دهنده میزان صید انبوه انواع ماهیان سفید، سوف، سس و خاویاری در این رودخانه بوده است.

میرزا تقی خان امیرکبیر در زمان صدارت خود در سال 1265 هجری قمری به بهانه عدم پرداخت اجاره بها قرارداد فوق را لغو نموده و امتیاز بهره برداری را به یک ایرانی به نام ولی بیگ با اجاره بها سالیانه 25 هزار تومان واگذار نمود.

در سال 1293 هجری قمری حاج میرزا حسن خان سپه سالار امتیاز کلیه امور شیلاتی وصید در دریا و رودخانه ها و تالاب انزلی را از شاه اجاره نموده و آنرا چهارماه بعد به یک بازرگان تبعه روسیه بنام استفان مارتینویچ لیانازوف با اجاره سالیانه 50 هزار تومان واگذار نمود. در سال 1302 قرارداد حق بهره برداری از ماهیان دریای خزر توسط لیانازوف بمدت 25 سال دیگر تمدید شد.

پس از مرگ استفان لیانازوف در سال1314 هجری قمری پسرش گئورگی جانشین وی شد و قرارداد بمدت 25 سال دیگر تمدید شد. قرارداد لیانازوف پسر تا سال 1917 میلادی پابرجا بود و در این مدت لیانازوف اقدام به ساخت تاسیسات وسیعی شامل کشتی های سردخانه دار، کارگاه های شور کردن و دودی کردن ماهی، سردخانه، کارگاههای تور بافی، تاسیسات اداری و تولید برق در شهرهای بندر آستارا، بندرانزلی، بندر کیاشهر و بندر ترکمن نموده و در تاسیسات شیلات جمعاً 4200 نفر را بکار مشغول کرد که حدوداً 3000 نفر آنها از اتباع روسیه تزاری بودند. لیانازوف در این مدت با غارت ذخایر ماهی در دریا، رودخانه ها و تالاب انزلی سود سرشاری را برد.

در سال 1327 هجری قمری سردار منصور صید ماهیان استخوانی در رودخانه ها و دریا را به مبلغ 22 هزار تومان از لیانازوف اجاره کرد و به مبلغ 80 هزار تومان به صیادان اجاره داد بشرط اینکه کلیه ماهی های سوف صید شده بصورت مجانی در اختیار لیانازوف قرار گیرد.

پس از انقلاب بلشویکی و بدنبال تاسیس حکومت شوروی در روسیه، قرارداد لیانازوف لغو و شرکت مختلط صید ماهی ایران و شوروی تاسیس شد و بمدت 25 سال برای شرکت فوق امتیاز بهره برداری صادر گردید. از جمله وقایع این دوران تصرف شهر بندرانزلی و توقیف اموال شیلات توسط حکومت جنگل بود.

در 12 بهمن 1331 هجری شمسی دوران بهره برداری شرکت مختلط ماهی ایران و شوروی خاتمه یافته و شیلات توسط مرحوم دکتر مصدق ملی اعلام گردید ودر سال 1332 لایحه قانونی اساسنامه شرکت سهامی شیلات ایران تهیه و به تصویب رسید.

پس از ملی شدن شرکت سهامی شیلات ایران، این شرکت به وزارت دارایی ملحق گردید و در سال 1346 با تشکیل وزارت منابع طبیعی به آن وزارتخانه واگذار شد. در سال 1352 با انحلال وزارت منابع طبیعی شیلات ایران به وزرات کشاورزی و در سال 1366 به فرمان رهبر کبیر انقلاب از وزرات کشاورزی منتزع و به وزارت جهاد سازندگی واگذار گردید. در سال 1379 با ادغام وزارتین جهاد سازندگی و کشاورزی شرکت سهامی شیلات به وزارت جهاد کشاورزی منتقل و در سال1384 از حالت شرکت سهامی شیلات خارج و به سازمان شیلات ایران تبدیل گردید.

در مدت استفاده از امتیاز صید و بهره برداری از ماهیان دریای خزر و رودخانه ها توسط لیانازوف صید ماهیان خاویاری عمدتاً در دریا و توسط تورهای گوشگیر پنبه ای و صید ماهیان استخوانی در رودخانه ها توسط شیل یاکلهام انجام می گرفت.

در زمان تشکیل شرکت مختلط ماهی ایران و شوروی صید ماهیان استخوانی و خصوصاً ماهی سفید توسط تورهای پره تراکتوری در 40 شرکت تعاونی در سواحل استان های گیلان و مازندران انجام می شد. از سال 1358 علاوه بر تورهای پره از تورهای گوشگیر کاپرونی و نایلونی نیز برای صید ماهی سفید استفاده شده و از سال 1376 بدلیل صدمات وارده از سوی تورهای گوشگیر به ذخایر با ارزش ماهیان خاویاری از طریق صید انبوه بچه ماهیان و ماهیان خاویاری نارس و  غیر استاندارد این روش در دریای خزر ممنوع و در حال حاضر صید ماهیان استخوانی و ماهی سفید در دریای خزر بصورت رسمی و قانونی توسط 150 شرکت تعاونی پره ساحلی انجام  می گیرد.

http://www.briancoad.com/Contents.htm#Families%20and%20Genera

دانلود :      [PPT]      گونه هاي مربوط به ايران

مراحل آماده سازی استخر قبل از ماهی دار کردن . برای بدست آوردن اطلاعات بیشتر به ادرس زیر مراجعه کنید .

http://aftab.ir/articles/science_education/agriculture_fishery/c3c1192272310p1.php

ساختار تنفس ماهی و تفاوت آن با جانداران خشکی :

محیط آب از نظر تنفس در مقایسه با بیرون آب جنبه های منفی زیادی دارد .

مهمترین آن این است که تراکم گازها خیلی کمتر از خشکی است .

مثلا اکسیژن در خشکی 22% و در آب کمتر از 1% است . همچنین میزان اکسیژن در جو مقدارش ثابت است ولی در آب شدیدا متغیر است ( در محیط آبی تحت شرایت دما ، فشار و .... است ) .

آب به دلیل غلظت آن و چسبندگی و تراکم آن 800 برابر متراکم تر از هوا است.

و محیطی نامناسب برای حرکات تنفسی است . پس بخاطر مشکلات تنفسی ، همه آبزیان از لحاظ تنفسی در محیط آب آداپته شده اند .

تفاوت تنفس درموجودات خشکی با موجودات آبی :

1- معمولا دستگاه تنفس آبزیان دارای چین خوردگی های به سمت خارج است و سطح تنفس برآمدگی به سمت بیرون دارد که باعث می شود که حجم مرده در دستگاه تنفسی آبزیان نداشته باشیم .

اما در ریه خشکی زی ها 3/1 حجم ورودی مرده است و غیر قابل استفاده می باشد زیرا چین خوردگی ها به سمت داخل بدن است .

2- تنفس در هوا یا خشکی شامل حرکت دو جانبه یعنی دم و بازدم است اما تنفس آبی شامل حرکت یک سویه آب بر روی آبشش ها می باشد .

ساختار آبشش :

در آبشش تیغه ثانویه یا لاملای ثانویه ( secondry eameua ) عمل اصلی تنفس را انجام می دهد . در داخل تیغه اولیه یک سری سرخرگ آوران و وابران وجود دارد که به داخل تیغه ثانویه انشعاب دارد .

تعداد و ارتفاع تیغه های ثانویه بر حسب نیاز ماهی و وضعیت زندگی ماهی از نظر کم تحرک و پر تحرک بودن متغیر است .

 نکته : ماهیان کم تحرک تیغه کمتر و کوتاهتری دارند .

هر ماهی به ازای هر گرم وزنش سطح تنفسی دارد . بیشترین حدود 1500 تا 3500 میلیمتر مربی به ازای هر گرم وزن بدن  مثل خانواده مکرل جزء خانواده تن ماهیان . و کمترین حدود 1 ال 2.5 cm مربع به ازای هر گرم وزن بدن مثل کفشک ماهیان .

قسمت سطح آبشش که بیشتر از گوشه ها در معرض جریان آب است پوشش تیغه های آن بیشتر است و سطح تنفسی بیشتر دارد .

نکته : به حرکت آب بر روی آبشش  ventilation  می گویند .

حرکت آب بر روی دستگاه تنفس و حرکت خون در تیغه ثانویه به نحوی است که مخالف یکدیگر هستند .

نحوه ورود آب به آبشش :

1-   حالت پمپی دهان آبششی : 

الف – پمپ فعال : سرپوش آبششی بسته است و حالت مکش ایجاد می کند . دهان باز می شود . آب وارد حفره دهان می گردد و از آنجا از روی آبشش ها عبور می کند . که به این حالت پمپ فعال می گویند . این مکانیزم در ماهیان کم تحرک دیده  می شود .

ب – پمپ غیر فعال : وقتی ماهی پر تحرک باشد و در آب سرعت زیادی داشته باشد با باز کردن دهان به صورت ثابت جریان ایجاد می شود مثل ساردین یا تن ماهیان .

2- در بعضی از ماهیان مثل هگ فیش ها آب از سوراخ بینی وترد و از سوراخ آبششی خارج می شود .

3- در دهان گردان حفرات آبششی به صورت کیسه ها یا سبدهایی هستند که باز و بسته می شوند و دهان نقش تنفسی ندارد .

حالت های استثنایی در تنفس :

در حالت لاروی که دستگاه تنفس کامل نیست تنفس پوستی است و در واقع از طریق انتشار از دیواره کیسه زرده و یا سلول تخم صورت می گیرد . و در بدن لارو جریان متقابل وجود ندارد و جریان خون از دم به سر است .

عمل تنفس تخم چون سطح کروی و لایه نازک پوششی دارد از طریق انتشار صورت میگیرد . هرچه تخم بزرگتر باشد تنفس مشکل تر می شود . بنابر این تخم ماهیان مثل کپور که در محیط کم اکسیژن هستند کوچکتر از قزل الا است .

خصوصیات مشترک رده میکزینی ها (myxini  ) و رده لامپری ها ( lamprey  ) :

لامپری ها و هگ فیش ها متعلق به فوق رده Agnatha  ( بی فکان ) می باشند . و جزء ماهیان حقیقی محسوب نمی شوند . از آنجایی که جزء مهره داران آبزی هستند و با سابر مهره داران به صورت اجتماعی زندگی می کنند و با ماهیان حقیقی زیست می کنند ، ماهی شناسان آنها را در فوق رده جداگانه آنها را برسی می کنند .

خصوصیات مشترک لامپری و میکزینی :

1-   بدن ماری شکل دارند .

2-   فاقد آرواره هستند .

3-   فاقد باله های زوج ( سینه ای و شکمی ) و کمربن های نگهدارنده آنها

4-   فاقد اسکلت غضروفی ( حتی اگر دارای اسکلت غضروفی باشند جزء ماهیان غضروفی حساب نمی شوند ) فقط سر و دم غضروفی است .

5-   قوس های آبششی واقعی ندارند و برانش ها کیسه مانند است . به همین علت به آنها کیسه برانش ها هم گفته می شود . ( masi pobranchi  )

6-   اعضا شنوایی دارای یک یا دو کانال نیم دایره ای می باشد .

7-   بدن باریک و لزج است .( دارای  slime  یا موکوس ، علی الخصوص در میکزینی ها )

8-   بدن فاقد فلس است .

                     lamprey                                                        Myxini     

طبقه بندي امواج دريا

1- امواج ناشي از باد (Wind Waves) : شكل سطح دريا با وجود اين امواج به صورت نامنظم است و امواج با قله ها و طول موج‌هاي مختلف ظاهر مي شوند. در حالات مختلف دريا شكل اين امواج را به صورت مجموعه توابع سينوسي و كسينوسي نوشته و عمليات ميانگين گيري را در مورد آنها مطرح مي سازيم. بهترين پارامتر قابل قبول در مورد اين امواج ارتفاع موج است كه به صورت ميانگين ارتفاع از يك سوم مرتفع ترين امواج مشاهده شده در يك زمان ثابت اندازه گيري مي شود. پريود اين امواج بين 1 تا 30 ثانيه است. نيروي جاذبه عامل كنترل كنندة اين امواج است.

2- امواج مرده (Sivell Waves) : امواجي هستند كه در غياب بادهاي محلي مشاهده مي شوند و يا اينكه در محل مشاهدة اين امواج عامل بوجود آورندة آنها وجود ندارد. پريود اين امواج بين 5 تا 30 ثانيه مي باشد. دامنة اين امواج در مقايسة با طول موج آنها كوچك است. (عمده ترين امواج در درياي عمان اين امواج هستند كه زياد مشاهده مي شوند.)

3- امواج موئينه (Capilary Waves) :امواج كوچك تلاطمي هستند كه كاملاً با امواج كوچك ناشي از باد متفاوتند. نيروي بوجود آورندة آنها باد مي باشد اما عامل كنترل كنندة اين امواج نيروي كشش سطحي آب است. پريود اين امواج كمتر از 1/0 ثانيه است و در اين امواج سرعت گروه  بيشتر از سرعت موج است.

4- امواج سيچ (Seiches Waves) : به خاطر گردش زمين حول محورش آب به طور طبيعي نوسان دارد و اگر فركانس اين نوسانات با فركانس تغييرات جوي يكسان شود، اين امواج ايجاد مي شود. پريود اين امواج بين 30 ثانيه تا 5 دقيقه مي باشد.

5- امواج Storm Waves : باد وقتيكه روي سطح دريا مي وزد، آبها را در ساحل جمع كرده و سطح تراز دريا افزايش مي يابد و در مكاني ديگر سطح تراز آب دريا كاهش مي يابد و همين امر سبب ايجاد اين امواج مي‌گردد. پريود اين امواج 30 ثانيه تا 5 دقيقه مي باشد.

۶- Internal Waves : اين امواج در داخل آب دريا در فصل مشترك دو محيط با چگالي هاي مختلف ايجاد مي‌شود.

۷- امواج جزر و مدي (Tidal Waves) : عامل بوجود آورندة اين امواج نيروي جاذبة ماه، خورشيد و  ساير سيارات مي باشد و نيروي كنترل كنندة اين امواج نيروي جاذبه و نيروي كوريولي است. پريود اين امواج از 12 ساعت بيشتر است.